Atopowe zapalenie skóry - AZS

Atopowe zapalenie skóry (ang. atopic dermatitis, wyprysk atopowy, kiedyś – egzema, pokrzywka, świerzbiączka) jest chorobą skóry, zaliczaną do chorób atopowych oraz psychosomatycznych (tzw. neurodermatoz). Przyczynami atopowego zapalenia skóry są reakcje alergiczne. Nie można wyróżnić pojedynczego czynnika wywołującego chorobę. AZS jest prawdopodobnie wypadkową wielu czynników działających naraz. Wiele czynników wciąż pozostaje nierozpoznanych, więc usunięcie przyczyn choroby jest trudne lub niemożliwe. Przyczyny wywołujące chorobę i sposób jej powstawania są złożone i niejasne. Ważną rolę odgrywają czynniki genetyczne, odpornościowe oraz środowiskowe. Pod wpływem alergenów (niezależnie od drogi wniknięcia do organizmu) następuje reakcja obronna objawiająca się stanem zapalnym skóry. AZS często towarzyszą wtórne infekcje bakteryjne, powodowane zazwyczaj przez gronkowca złocistego oraz inne bakterie. Ciężkie stany atopowego zapalenia skóry zazwyczaj występują na skutek złożenia kilku czynników naraz. Po przekroczeniu pewnej krytycznej granicy nasilenia AZS natępuje coś w rodzaju reakcji łańcuchowej, kiedy jedne problemy powodują powstawanie następnych problemów. Najczęściej są to: infekcja skóry w wyniku błędne koło świądu, drapania oraz podrażnienia.

Jednak podstawowym czynnikiem wyzwalającym chorobę, oraz nie dającym się opanować, jest alergia.  Choroba może wystąpić już w pierwszych tygodniach życia, albo w wieku  późniejszym. Przebieg choroby i występowanie zmian na skórze mają różne nasilenie; najczęściej zmiany chorobowe wystepują na twarzy, szyi, w zgięciach kończyn, ale mogą obejmować całe ciało (Erytrodermia). AZS moga towarzyszyć inne choroby atopowe, najczęściej astma oskrzelowa. Im wcześniejsze pojawienie się zmian chorobowych tym gorsze rokowania co do przebiegu choroby wieku późniejszym.

Atopowe zapalenie skóry występuje na całym świecie, nie tylko w krajach wysoko rozwiniętych.

Atopowe zapalenie skóry trudno jest zdefiniować jako chorobę jednorodną. W początkowej fazie jest to po prostu wyprysk atopowy, objawiający się różnego rodzaju zmianami skórnymi, występującymi głównie w zgięciach (np. kolana i łokcie). Takie nasilenie choroby może utrzymywać się przez dowolny okres czasu, może się też cofnąć lub zacząć posuwać naprzód.

Charakterystyczne objawy

Atopowe zapalenie skóry charakteryzuje się intensywnym świądem, zaczerwienieniem i łuszczeniem się skóry.  AZS jest chorobą, której geneza jest bardzo skomplikowana, a przyczyny nie są do końca poznane.

Wiadomo, że w przebiegu choroby znaczenie mają:

• czynniki genetyczne
• wpływ środowiska zewnętrznego
• alergeny pokarmowe
• alergeny wziewne (powietrznopochodne)
• substancje drażniące (np.: wełna)
• stres i emocje
• hormony
• mikroorganizmy, roztocza
• czynniki klimatyczne

Główna hipoteza zakłada, że przewlekły stan zapalny skóry jest spowodowany zaburzeniami immunologicznymi, spowodowanymi przez cechy genetyczne; te zaburzenia to przede wszystim:

• nadmierne wytwarzanie swoistych IgE przeciwko alergenom pokarmowym i wziewnym (co określane jest mianem „astmy skórnej”); ta reakcja alergiczna prowadzi do nadmiernej produkcji różnych białek odpowiedzialnych za powstanie stanu zapalnego
• uwalniania z komórek tucznych histaminy, oraz uwalnianie leukotrienów, prostaglandyn, proteaz (co daje objawy zapalne różnych narządów np.: skóra, oczy i układów np.: oddechowym, pokarmowym)
• nadmiernej produkcji i upośledzenia działania limfocytów T (upośledzenie mechanizmów komórkowych związanych z reakcją immunologiczną) biorących udział w przebiegu procesu zapalnego

Duże znaczenie w powstawaniu i utrzymywaniu sie zmian skórnych w AZS ma tzw.: defekt ektodermalny; spowodowany jest prawdopodobnie zaburzeniami produkcji ceramidów i lipidów w skórze, co objawia się nadmierną suchością i łatwemu powstawaniu podrażnień skóry.

Istnieje również pogląd, że w patogenezie AZS rola atopii jest znikoma, a w niektórych przypadkach wręcz żadna i, że AZS nie jest objawem atopii jako takiej (w niektórych przypadkach). Wedle tej opinii zmiany skórne w AZS są wyłącznie wynikiem drapania i pocierania, które same w sobie prowadzą do nasilenia stanu zapalnego – głównym czynnikiem wywołującym AZS jest wówczas nadmierna skłonność skóry do świądu (jako defekt genetyczny).

Terapia - w przypadku atopowego zapalenia skóry terapia polega głównie na leczeniu objawowym, tzw. zaleczaniu. Jeżeli jest możliwe zidentyfikowanie alergenów i unikanie ich, wtedy dobre efekty można uzyskać eliminując kontakt chorego z alergenami. Niestety bardzo często jest to niemożliwe, z różnych przyczyn: nie można zidentyfikować alergenów, nie można ich unikać, chory uczula się na nowe substancje. Skuteczne (trwałe) wyleczenie AZS być może będzie kiedyś możliwe dzięki terapii genowej.

Akupresura | Irydologia | Ebooki | Programy Partnerskie | Kolagen | Medycyna Naturalna | Kolagen Naturalny | Studium Warszawa